بایگانی ها

بررسی تاریخچه ، نوع بسته بندی ، فروش و صادرات زعفران در ایران

زعفران :
زعفران با نام عمومي saffron  و نام علمي  crocus sativus  گرانبها ترين گياه زراعي موجود در روي كره زمين است و تنها گياهي است كه واحد خريد و فروش آن به جاي تن و كيلو مثقال و گرم است .
زعفران از خانواده زنبق و در منطقه آب و هوايي مديترانه و غرب آسیا در مناطق بسيار كم باران ايران – توران كه داراي زمستان سرد و تابستان گرم بدون داشتن بارش در اوايل فصل پاييز باشد گسترش دارد از ويژگيهاي بارز اين گياه ظهور گل آن قبل از هر اندام رويشي ديگر است . شروع رشد آن در پاييز . انتهاي رشد در بهار . عدم توليد بذر بارور با وجود توليد گل كامل فراوان و ضرورت برداشت گل آن در صبح زود قبل از گرم شدن هوا مي باشد .

تكثير زعفران منحصرا توسط غده زير زميني بنه ( كورم ) متداول است . برداشت محصول شامل چيدن گلها و جدا كردن كلاله از ساير قسمتهاي گل و در نهايت خشك كردن كلاله ها است .

متوسط عملكرد زعفران در صورت رعايت كامل اصول زراعي حدود 10 كيلو زعفران خشك در هر هكتار از نوع زعفران دسته اي مي باشد .

 طول عمر گلها حدود 3 تا 4 روز بوده كه به طور متوسط هر كيلو گل زعفران معادل 2170 عدد گل است و از هر 78 كيلو گل به طور معمول 1 كيلو زعفران دسته اي ( كلاله همراه با خامه ) حاصل مي شود براي تهيه 1 كيلو زعفران سرگل نياز به حدود 105 كيلو گل و براي تهيه 1 كيلو زعفران پوشالي ممتاز ( حداكثر طول خامه باقيمانده و متصل به كلاله كمتر از 3 ميلي متر ) نياز به حدود 103 كيلو گل زعفران است .

پس از برداشت گل و جدا سازي كلاله ها مهمترين پارامتر در مورد كيفيت زعفران نحوه خشك كردن كلاله آن است كه مي بايست در محيط تميز و در زمان كوتاه ( حدود 2 الي 3 ساعت ) و در دماي حدود 50 تا 60 درجه سانتيگراد در اون الكتريكي انجام مي گيرد . روش خشك كردن اسپانيايي ( الك – هيتري ) در مرتبه بعدي است و پس از آن روش خشك كردن با مايكروويو مي باشد .

در حال حاضر كليه مراحل برداشت گل و جداده سازي كلاله ها و فن آوري زعفران با دست صورت مي گيرد

كلاله سه شاخه زعفران مهمترين بخش تجاري آن است اين بخش از گل حاوي مواد چرب . املاح معدني و موسيلاژ است . عطر و بوي زعفران به علت وجود اسانس بيرنگ تروپن دار و يك تركيب اكسيژن دار همراه با سينئول به نام سافرا نال مي باشد . و ظعم زعفران مربوط به هتروزيد تلخ پيكرو كروسين است . ماده رنگين زعفران مربوط به وجود ماده اي به نام كروسين مي باشد .


مصارف خوراکی :
با آنكه از گذشته هاي دور از زعفران بدليل رنگ زيبا و عطر و طعم استثنايي استفاده مي شده است، در ساليان اخير به دليل گرايش به مصرف افزودنيهاي طبيعي، به جاي انواع شيميايي و سنتزي در مواد غذايي، استفاده از زعفران رو به فزوني گذارد .

 

معرفی ظاهری انواع زعفران جهت فروش  داخلی و خارجی  :

قوانین بسته بندی زعفران و نوع بسته بندی زعفران در ایران جهت فروش :

یکی از مهم ترین عواملی که سبب شده است ایران نتواند به نحو بهینه، محصول زعفران خود را به بازارهای جهانی معرفی و جایگاهی متناسب با تولید خود به دست آورد، بی توجهی به طراحی و بسته بندی مناسب است.
به دلیل ضعف صنعت بسته بندی کشور، کشورهای دیگر از این فرصت استفاده کرده و محصول مذکور را به صورت فله ای و نازل از ایران خریداری کرده و سپس با انجام عملیات بسته بندی در کشور خود، با نام های تجاری گوناگون و به عنوان محصولی از کشور خود، با قیمتی مضاعف، مجدداً به دیگر کشورها صادر می کنند.
متاسفانه درحال حاضر تنها ۱۵ درصد از زعفران صادراتی ایران در بسته بندی کوچک، شکیل و مناسب مصرف کننده به سایر کشورها صادر می شود و بقیه آن یعنی ۸۵ درصد زعفران به صورت فله ای و در بسته بندی های بزرگ به دیگر کشورها صادر می گردد.
به این ترتیب ضمن اینکه بخش قابل توجهی از ارزش افزوده و ثروت حاصل از این محصول به راحتی به رقبا واگذار می گردد، به طور مرتب از سهم ایران و نقش ایران به عنوان مهم ترین و تاثیرگذارترین عامل در بازار جهانی این محصول، کاسته می شود.

یک بسته بندی مناسب زعفران باید دارای کلیه موارد ذیل باشد:

 

  •  

    آدرس کامل و صحیح کارخانه
  • تلفن
  • شماره پروانه ساخت
  • علامت استاندارد
  • تاریخ تولید و انقضاء
  • نام و ثبت تجاری
  • سری ساخت یا سری تولید
  • وزن خالص
  • نوع زعفران همراه با درجه بندی آن

 

میزان تولید زعفران در جهان :

96 درصد از توليد زعفران جهان به ايران اختصاص دارد و بعد از ما، چهار كشور مطرح در زمينه توليد اين محصول عبارت از هندوستان، يونان، اسپانيا و مراكش .

 

میزان اشتغالی که کشت زعفران در ایران ایجاد کرده است :

در سطح دو استان خراسان رضوي و جنوبي، حدود 600 هزار نفر در زمينه توليد و فرآوري زعفران مشغول به كار ، و بالغ بر 60 هزار هكتار از زمين هاي دو استان به كشت زعفران اختصاص دارد، يعني براي هر هكتار، 15 نفر مشغول به كار هستند.

 

صادرات زعفران در ایران :

ايران در يك روند پنج ساله، 70 درصد صادرات جهان را به عهده دارد و بعد از ما به ترتيب اسپانيا، امارات متحده عربي، فرانسه و سوئد بيشترين ميزان صادرات را دارند.

 

میزان صادرات زعفران ایران در سال 1389 :

روابط عمومی و امور بین الملل سازمان توسعه تجارت ایران در تاریخ 12/10/1389 با بیان اینکه میزان صادرات زعفران در 8 ماه سال گذشته 29 هزار تن بوده که این میزان در مدت مشابه سال جاری به 59 هزار تن رسیده است و این به این معنا است که صادرات زعفران ایران 2 برابر شده است .

  

میزان صادرات زعفران ایران در 10 سال گذشته

رييس صندوق توسعه صادرات زعفران ايران اعلام کرده است که در طول 10 سال اخير، صادرات زعفران ايران 15برابرشدهاست.
علي شريعتي مقدم رييس صندوق توسعه صادرات زعفران ايران همچنین اعلام کرده است که ميزان توليد زعفران در ايران 120 تن است كه 75 درصد از اين مقدار صادر مي شود.

 

مشکلات موجود در بازار فروش و صادرات زعفران ایران :

1-   پيازهايي كه در هلند به صورت ژنتيكي توليد شده و به کشور افغانستان صادر شده تا مراحل کشت صورت پذیرد .

2-   در بحث فرآوري، ارائه آموزش هاي لازم در اين زمينه است ، كه با آن فاصله ی زيادي داريم.

3-   هر چند زعفران به صورت بسته بندي عرضه مي شود، اما واقعيت آن است كه تنها يك فروشنده ساده هستيم و هنوز با ايجاد صنايع تبديلي زعفران و كسب ارزش افزوده آن فاصله زيادي داريم.

 

راه کار های پیشنهادی که جهت ارتقاء فروش و صادرات زعفران ایران تا به امروز بیان شده اند :

1-    شریعتی رييس صندوق توسعه صادرات زعفران ايران با اشاره به تشكيل خوشه زعفران، آن را مثبت ارزيابي كرد و گفت: اگر اين خوشه بتواند توليد را به سمت بهينه سازي و افزايش راندمان هدايت كند، هم قدرت رقابت در توليد بالاخواهد رفت و هم فرآوري، بسته بندي و صادرات با برند متعلق به ايران، ميسر خواهد شد. 
    وي اظهار كرد: تحقق اين شرايط، موجب مي شود تا بتوانيم جايگاه خود را در بازارهاي جهاني تقويت كنيم و مصرف كنندگان را به سمت برند ايراني كه البته كيفيت بالاتري هم دارند، هدايت كرده و براي صنعت زعفران خود يك ثبات و حاشيه امنيت ايجاد كنيم.

شريعتي همچنین گفته است که موضوع راه اندازي خوشه زعفران در حال حاضر بهترين تصميم استراتژي است و بايد از اين فرصت پيش آمده حداكثر استفاده را برد.

2-   علي حسيني  عضو هيات موسس اتحاديه صادركنندگان زعفران بيان اينكه دولت مي تواند در قالب خوشه صنعتي از صادركنندگان و نيز توليد كنندگان حمايت كند بیان کرده اند که البته دولت به طور مستقيم نقشي در صادرات ندارد، اما مي تواند در بحث فرآوري توليد و نيز حمايت از مجتمع هاي توليدي گام هاي موثري در اين زمينه بردارد.

3-   از مشكلات توليد كنندگان و صادركنندگان، موضوع سرمايه در گردش است .

 

قیمت فروش زعفران بصورت بسته بندي های گرمی و مثقالی در تاریخ 30/08/1390

 

قيمت هرکيلو به دلار

نوع زعفران قابل تحويل در مقصد

رديف

2083 $

زعفران سرگل ممتاز

1

1800 $

زعفران سرگل معمولي

2

1670 $

(( زعفران دسته ي درجه يک ((حداقل 65% سرگل

3

1560 $

(( زعفران دسته ي معمولي (( حداقل 60% سرگل

4

 

  منابع :

 روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 1613 به تاريخ 18/6/87، صفحه 32 (استان ها)

http://www.khabaryaab.com/News/238485.htm

http://www.daneshju.ir/forum/f670/t26303.html

http://www.shahri.com/saffron-colour/packages/

http://www.zaferan.com



۱ نظر